Erebegraafplaats Loenen

legitimatiebewijs 119092014_0000 legitimatiebewijs19092014_0000

12 oktober 2014 is het 70 jaar geleden dat Geert werd gefusilleerd op het vliegveld Twente door de Duitse vijand.

Na het verraad en het oprollen van het KP Hoofdkwartier in Zenderen, is Geert ondergedoken geweest bij boer Evers in Hezingen (alias boer Paus). Vanuit daar kon hij de wapen droppings begeleidden waarvoor hij verantwoordelijk was. Het was inmiddels bekend bij de KP leden dat hun geliefde vriend en leider Johannes ter Horst na ernstige verhoormethoden en mishandelingen vermoord was en gevonden langs de weg in Usselo.

Voor Geert moet dit een hele zware klap geweest zijn, aangezien ze zeer hecht waren als team. Nu het verzet opnieuw werd georganiseerd door de Binnenlandse Strijdkrachten, kreeg hij een niet zo eervolle baan als controleur afwerpterrein. Bovendien liep hij veel gevaar door alle acties die hij in het verleden gedaan had met de KP Twente en werd hij zeer gezocht door de Duitse vijand.  Ook de wapendroppings in Noord Twente werden steeds zichtbaarder bij de Duitsers en met een zestal landwachters kamden ze het hele grensgebied uit.

Boer Evers woonde in het gebied waar Geert aan het werk was, en had bovendien Joodse onderduikers inwonen. Geert kon daarom bij hem onderduiken, maar was ook veel te vinden bij familie Kempers op het Holterhof in Enschede.

Op 6 oktober 1944 ontdekten de landwacht de Joodse onderduikers, familie Menco, bij boer Paus en Geert Schoonman. Geert probeerde te vluchten en werd in zijn long geschoten, tevens werd een zoon van boer Evers, Bernard aangeschoten. Beiden werden afgevoerd naar het ziekenhuis in Oldenzaal alwaar een bevrijdingsactie door het verzet werd georganiseerd die nooit van de grond kwam. Er werden in totaal 11 mensen gearresteerd, waaronder ook de andere zoon van boer Evers, Jan Evers, die kon echter later uit de kelder van het stadhuis in Oldenzaal worden bevrijd. Ook Piet Troelstra van het verzet werd gearresteerd. Chiel Ploeger uit het verzet heeft zich verscholen gehouden op de hooizolder en kon later toen de boerderij verlaten was, ontsnappen.

Familie Menco kreeg helaas geen enkele kans. Vader Menco en zijn 3 zoons werden vermoord gevonden langs de kant van de weg tussen Ootmarsum en Almelo. Moeder Menco en dochter zijn in een auto in de richting van Oldenzaal gereden en van hen is sindsdien geen enkel feit over hun lot meer bekend.

Op 10 oktober zouden Geert en Bernard worden bevrijd door het verzet vanuit het ziekenhuis in Oldenzaal, ze ontvingen een briefje met daarop instructies dat ze lakens aan elkaar moesten knopen. Op de aangewezen tijd zouden er fietsen en overjassen onder het raam klaar staan zodat ze konden vluchten. Op 10 oktober 7 uur gebeurde er echter niets, niemand weet wat er zich die dag heeft afgespeeld en waarom deze bevrijdingsactie niet mocht slagen. De dag daarna werd het tweetal naar een bunker op het vliegveld in Twente afgevoerd om na verhoor en ernstige martelingen op 12 oktober gefusilleerd te worden.

Geert is nog drie jaar na zijn dood vermist geweest. Een wreed einde voor iemand die zijn leven heeft gegeven om velen te bevrijden en riskante ondernemingen heeft begaan. De grote vraag blijft natuurlijk, wat is er die laatste dagen gebeurd en waarom kreeg de reddingsactie geen voortgang? Verraad, lafheid, het verzet dat uit elkaar viel? Het blijft alleen maar raden.

Na diverse dwingende verzoeken van de moeder van Geert heeft Schoeber onder verhoor eindelijk de plek aangewezen op vliegveld Twente waar het tweetal zou liggen. Diverse zoekpogingen hadden tot dan toe niets uitgehaald. Men moet zich bedenken dat het vliegveld toen in die tijd rond de 1600 ha groot geweest moet zijn.

fusillatie plek geert19092014_0000

Geert is in eerste instantie begraven op de begraafplaats van Zaandam (zie de foto’s hieronder), maar is herbegraven en heeft een plek gekregen op de erebegraafplaats in Loenen, vak C nr 241.

De heer Slomp (alias Frits de Zwerver) hield tijdens de ceremonie in Zaandam een eervolle toespraak. Er waren ook vele kp leden gekomen om Geert een laatste eer te bewijzen.

graf Geert19092014_0000

graf Zaandam19092014_0000

One thought on “Erebegraafplaats Loenen

  1. Mijn vader vertelde en vertelt op nu bijna 89 jarige leeftijd nog vaak over de Familie Evers (Paus). Hij vertelde ook over 10 oktober dat de bevrijdingspoging mislukte. Op die 10de oktober leek het alsof ze weer verraden waren, want in het hele ziekenhuis hadden nog nooit zo veel Duitsers gelopen, dan op die dag. Na de overval bij familie Evers kwam Bernard Evers (alias Harry) l in de bovenste nok van het ziekenhuis Oldenzaal te liggen met een Duitser die steeds naast zijn bed stond. Bernard smeekte bij de hoofdzuster om een pistool. Kreeg dat niet omdat ze bang was dat al het personeel eraan zou gaan. Daarop werd de bevrijdingspoging van de fiets met jassen bedacht. Toen deze bevrijdingspoging op 10 oktober mislukte werd er nog een nieuwe bevrijdingspoging bedacht. Tonnie Kroeze (een motorracer) zou op de motor de vrachtwagen inhalen, er tegen door rijden en de chauffeur dood schieten. Maar Tonnie kreeg motorpech en kreeg de motor niet meer aan het rijden. Geert en Bernard werden toen omstreeks 13.30- 14.00 uur doodgeschoten op het vliegveld van Enschede. Bernard is drie jaar later opgegraven en naar Amersfoort gebracht waar hij werd geindentificeerd. Daarna is hij begraven op het kerkhof in Vasse.
    Mijn vader was daarbij en hij weet nog dat dominee Slomp hier een toespraak hield.

    Groeten, Marianne Wigger-Bos

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>